Leren met paarden

Verander je zelf door te werken met paarden!

Van paarden kun je ontzettend veel leren over je eigen gedrag en hoe je overkomt op anderen. Vervolgens kun je dit gebruiken om je gedrag en houding aan te passen en te oefenen. Bijvoorbeeld om je leiderschap te versterken maar ook om te weten hoe je op anderen over komt. Hoe komt het dat dit zo goed werkt? Hiervoor is wat theorie over het aanleren van gedrag en communicatie nodig.

Maar waarom dan met paarden?

Paarden zijn in hun gedrag vergaand constant, maar ook betrouwbaar en in veranderingsprocessen goed inzetbaar. Zij zijn in principe goedmoedig. Paarden blijven altijd zichzelf en kunnen zich niet anders voordoen, paarden voelen stemmingen heel goed aan en hebben een goed gevoel voor een stem. Ze geven hierop dan ook onmiddelijk feedback. Ze laten zelf angst, ongeduld, onrust en onzekerheid goed zien en reageren snel op afgegeven signalen. Zo dagen ze je uit tot reageren en tot handelen. Paarden zijn tegenover mensen gereserveerd, maar zijn tegenover zwakkeren aanvoelend en voorzichtig . Paarden zien niet of je de juiste mode draagt, veel verdient of een dure auto rijdt. Ze beoordelen je op je gedrag. Paarden spreken niet: ze beoordelen je slechts op je non-verbale gedrag (je houding en bewegingen). Misverstanden die tussen mensen vaak ontstaan doordat we verschillende boodschappen geven met ons lichaam en in woorden, wordt zo voorkomen. Paarden bieden zich niet zoals honden aan, maar laten zich wel door je werven. Daarom is het een hele belevenis als je opeens toenadering krijgt van een paard. Deelnemers zien dat bij anderen gebeuren en worden zo uitgenodigd tot een aktieve deelneming en invoeling in het wezen van het paard. Paarden reageren daarbij niet menselijk; ze kunnen ons niet beschouwen, niet roddelen, geen wraak nemen of over ons nadenken. Ze nemen het leven zoals het hier en nu is: Als jij nu verandert reageren ze meteen anders op je!

Hoe is jou gedrag ontstaan?

Allerlei cognitieve processen zoals denken en waarnemen (begrijpen van taal, ophalen herinneringen) hangen af van wat er in de rest van je lichaam afspeelt (= Embodied cognition). Lezen we een zin als ‘Jan aait de hond', dan activeert dat niet alleen abstracte kennis (hond / blaft / kan bijten), maar ook de motorische hersengebieden die normaal betrokken zijn bij het maken van een aaibeweging. We gebruiken die motorische activiteit vervolgens om de situatie die in de zin wordt beschreven in ons hoofd te simuleren. We maken ons dus niet alleen een voorstelling van wat een ander voelt, we voelen het tot op zekere hoogte ook écht zelf. Leren, voelen en doen staan dicht bij elkaar; we moeten voelen om te leren en leren om te voelen. Deze kennis heeft praktische implicaties, voor het aanleren van gedrag en voor het aanleren van gedaragsveranderingen. Onze rol in een groep, leiderschap en het opdoen van zelfvertrouwen heeft allemaal te maken met gedrag en lichaamssignalen die wij uitzenden. Oude ervaringen en lichamelijke beperkingen hebben een sturende werking op "hoe we zijn" en onze vaardigheden die we in de loop van ons leven gekregen hebben, zijn vaak het gevolg van inprenting. Inprenting is hierbij het proces dat je dingen "onbewust" gaat doen. Een kop koffie inschenken gebeurt grotendeels zonder dat je erbij na hoeft te denken. Maar goed ook! Zo houd je "ruimte" over om over de ECHTE dingen na te denken!

Hoe leer je nieuw gedrag aan?

Leiderschap, goed in een (werk)groep functioneren en ander gedrag heeft ten eerst te maken met het opdoen en aanpassen van je (sociale) vaardigheden. Vaardigheden die je in je eigen leven vaak niet kunt aanleren omdat daartoe de mogelijkeid ontbreekt. Bijvoorbeeld omdat je nou eenmaal nooit de leiding krijgt of neemt en als je al een keertje je stem verheft lachen je je collegaas om je. Het aanleren van alle vaardigheden gaat het snelst met juiste, duidelijke en onmiddelijke feed back. Feed back die het snelst geimplementeerd wordt door bewegend te leren. Door een leiderschapscursus met paarden krijg je op lichamelijk nivo respons op de goede leidinggevende signalen. De beste manier om de betekenis te vatten, is de handeling zelf uit te voeren, waardoor het motorprogramma in je hoofd geactiveerd wordt. Deze feed back krijgt een plaatsje in je systeem . En door veel gebruik van deze zenuwbanen wordt leiderschap een deel van ons wezen.

Sta beter in een groep - Werktuig lichaams taal

In de moderne bedrijven is samenwerken een key-word. Werkgroepen, afdelingen, functiegroepen; overal zijn clubjes waarin medewerkers goed in moeten functioneren. Om in een groep goed te kunnen functioneren, dus om een reeele bijdrage aan het groepsproces te kunnen leveren, is vertrouwen in de groep en zelfvertrouwen onmisbaar. Bij veel mensen overheerst echter onzekerheid over de vraag:'Hoe kom ik over? " Een paard zal een spiegel voorhouden en daarmee deze vraag al snel beantwoorden. Soms een confronterend maar altijd een eerlijk onderdeel dat in deze cursus al heel gauw leidt tot bewustzijn en verbeteringen! Ook bij het opdoen van vertrouwen en zelfvertrouwen werken we via de theorie van Embodied cognition. We leren je een aantal vaardigheden aan het op gebied van omgaan met paarden. Door deze te gebruiken, krijg je een heel directe positieve feedback bij de paarden. Zo leert je "lichaam" te vertrouwen op je paard en op je vaardigheden. In de toekomst zijn zulke ervaringen goed te herinneren. Hierdoor leert je lichaam hoe je je binnen de onzekerheden in je hoofd, lichamelijk goed kan blijven functioneren. Zo veranderd je onzekerheid van onontkoombare obstakel, tot een factor waar je mee om kan gaan. Vaardigheden die je middels het werken met paarden aanleert en die in het groepsproces van pas komen zijn: Aandacht verwerven, consequent en krachtig handelen, grenzen stellen en - aangeven, zelfvertrouwen- vertrouwen en respect opbouwen en terug krijgen, assertiviteit en primair reageren. Maar ook observeren en je gedrag aanpassen op de reactie van de ander (een paard en later ook mensen).

Leer leiding te geven - managementtraining met paarden

Manager kan je binnen de meeste bedrijven worden, door (inhoudelijk) goed te functioneren. Opeens wordt je als lid van het managementteam aan het hoofd gesteld van een groep medewerkers. Dat kan dan gebeuren zonder dat je de daarbij behorende leiderschaps vaardigheden voorhanden te hebben. Sommige mensen hebben geluk gehad, door aanleg en net de goede voorbeelden en situaties, hebben zij natuurlijk leiderschap. Anderen hebben "het" gewoon niet. (Natuurlijk) leiderschap is als het inschenken van een kop koffie; Je doet het op elk moment automatisch goed en je doet het zonder dat je je er erg van bewust bent.

Maar ook leiderschap is voor iedereen te leren door een gerichte training. Een aantal mensen zal oude inprentingen moeten afleren en een andere groep kan vanaf " scratch" beginnen zich leiderschap te verwerven. Met de juiste methodiek en voldoende tijd is het doel vrijwel altijd te bereiken. Leiderschapsvaardigheden kan je aanleren door te oefenen en de heldere en eerlijke feedback te krijgen. Ook op dit gebied zal een paard je loepzuiver spiegelen, een training voor de toekomst! Nieuw verworden attitudes worden door een paard ook meteen als waar gezien. Een zuiverder feedback is niet haalbaar! Door dit op lichamelijk nivo te ervaren zonder een coach maar direct van je trainer, het paard, wordt deze nieuwe attitude ingebed in je onderbewustzijn. En wordt daarbij net zo normaal als het inschenken van een kop koffie........... Vaardigheden die we gaan aanleren door te werken met paarden zijn: Leiding geven/nemen, doelen stellen (focus houden en richting bepalen), empathie met het paard verkrijgen, onderkennen en omgaan met weerstand, werken met verschillende persoonlijkheden en objectief analyseren versus interpreteren.

Links naar meer achtergronden

Tekst Reinoud de Jongh
Therapeutisch rijden (Duits)
Over leren met je lichaam
Het hele artikel over leren met je lichaam (Engels)